დასვენების 7 ფორმა, რომელიც ყველა ადამიანს სჭირდება
- Kety Zhvania-Tyson
- Jun 2, 2021
- 4 min read
Updated: Jan 27, 2023

ალბათ ჩემსავით თქვენც გქონიათ ენერგეტიკული კრიზისი - როცა არაფრის ძალ-ღონე აღარ გაქვს. რჩევა, რაც ხშირად მიმიღია ამაზე და მეც ამას ვურჩევდი ხოლმე ადამიანებს - საჭიროა 8 საათი ძილი, რომ ორგანიზმმა კარგად დაისვენოს. მაგრამ ხანდახან 8 და შეიძლება მეტი საათიც გეძინოს, არადა დაქანცული იღვიძებ. გქონიათ ასე?
საქმე იმაშია, რომ ძილი და დასვენება სულაც არ არის ერთი და იგივე, თუმცა ადამიანების უმეტესობა ტოლობის ნიშანს ვსვავთ ხოლმე ამ ორს შორის.
რადგან ჩემთვის ეს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი და აქტუალური საკითხია, ბევრ მასალას ვეცნობი ამ მიმართულებით და დღეს მინდა ამ კვლევის შეჯამება გაგიზიაროთ.
ადამიანების უმეტესობა დღეს, როგორც ამას სტატისტიკა აჩვენებს, ქრონიკული დაღლილობის და ე.წ. „გადაწვის“ ზღვარზე ცხოვრობს. თანამედროვე ცხოვრების უკიდურესად სწრაფი ტემპი, მაღალი, ხშირად არარეალისტური მოთხოვნები, რომელსაც საზოგადოება გვიყენებს ან თავად ვუყენებთ საკუთარ თავს, ერთის მხრივ მოითხოვს მაღალ ენერგეტიკას, მეორეს მხრივ არ გვაძლევს მოდუნების საშუალებას. სწორედ, ამიტომ ჩვენ (მათ შორის მეც, თუმცა ამაზე ინტენსიურად ვმუშაობ რომ შევცვალო)) გვაქვს დასვენების დეფიციტი, რადგან არ გვესმის რას ნიშნავს და როგორ უნდა დავისვენოთ ეფექტურად.

ადამიანების უმეტესობისთვის დასვენება ნიშნავს არაფრის კეთებას. ეს ცალმხრივი და არასწორი მიდგომაა. იმისათვის, რომ სწორად დავისვენოთ, უნდა გავერკვეთ კონკრეტულად რაში და როგორი დასვენება გვჭირდება. როგორც წესი, თუ დეფიციტი გაქვთ რაიმე სფეროში, ამას შესაბამისი სიმპტომებით მიხვდებით. მაგალითად, თუ გონებრივად ხართ გადაღლილი, შეიძლება შეატყოთ თქვენს თავს რომ კონცენტრაცია გიჭირთ. თუ ემოციურად ხართ გადაღლილი, შესაძლოა ეს იმაში შეატყოთ რომ უჩვეულოდ სწრაფად ღიზიანდებით წვრილმანებზე. ამიტომ, პირველი რაც უნდა გავაკეთოთ, დავადგინოთ კონკრეტულად რომელ სფეროში გვჭირდება დასვენება და შესაბამისი ნაბიჯები გადავდგათ.
ფიზიკური დასვენება

ფიზიკური გადაღლილობის ნიშნები ადვილად ამოსაცნობია: თვალები გეხუჭებათ, თავი გაქვთ დამძიმებული, გამთქნარებთ. ფიზიკური დასვენება შეიძლება იყოს აქტიური ან პასიური.
პასიური ფიზიკური დასვენება შეიცავს ძილს და თვალის მოტყუებას (ანუ ხანმოკლე წაძინებას), ხოლო აქტიური ფიზიკური დასვენება ნიშნავს ისეთ აღმდგენით აქტივობებს, როგორიცაა იოგა, გაწელვითი სავარჯიშოები და მასაჟის თერაპია, რაც აუმჯობესებს სხეულის ფუნქციონირებას და მოქნილობას. დაძაბული დღის განმავლობაში რამდენჯერმე ღრმა ჩასუნთქვაც კი დაგეხმარებათ მოიხსნათ ზედმეტი დაძაბულობა. მომატებული ენერგია (და ნაკლები მთქნარება) იქნება იმისი ნიშანი, რომ შერჩეული მეთოდები მუშაობს.
გონებრივი დასვენება

რამდენიმე წლის წინ კალიფორნიის სან-დიეგოს უნივერსიტეტში ჩატარებულმა კვლევამ უჩვენა, რომ დღის განმავლობაში მობილური ტელეფონების, ინტერნეტის, ელექტრონული ფოსტის, ტელევიზიის, რადიოს, პოდკასტების, წიგნების, სოციალური მედიის და ა.შ. გავლით ადამიანი ღებულობს დაახლოებით 105,000 სიტყვას. მიუხედავად იმისა, რომ ამხელა ინფორმაციის წაკითხვა ჩვენ არ შეგვიძლია, ეს არის სავარაუდოდ ინფორმაციის ის რაოდენობა, რომელის აღქმაც გვიწევს. ამას თუ დავამატებთ ფოტო-გამოსახულებებს, ვიდეოს, თამაშებს და ა.შ ინფორმაციის საშუალო რაოდენობა, რომელიც დღის განმავლობაში უნდა გადავხარშოთ, არის დახლოებით 34 გეგაბაიტის ტოლი.
ამას დავუმატოთ ის, რომ თანამედროვე პროფესიების დიდი წილის საქმიანობა ფაქტიურად მთელი დღის მანძილზე გონებრივ შრომას მოითხოვს. სუპერ-სტიმულირებული გონების „გამორთვა“ საკმაოდ რთულია და ღამე, როცა დასაძინებლად ვწვებით, ვერ ვახერხებთ მოდუნებას. რა გასაკვირია, რომ დილით, 8 საათის ძილის მერე, ისეთი შეგრძნება გვაქვს, თითქოს არც კი დაგვეძინოს. ექიმები ამას მენტალური დასვენების დეფიციტს უწოდებენ.
გონებრივი გადაღლილობის ნიშანია მაგალითად ის, რომ რაღაც ტექსტს აგერ უკვე 10 წუთია კითხულობთ და თავში მაინც არაფერი შედის, ან სრულიად აბდა-უბდა ტექსტ-მესიჯი გაგზავნეთ (თავად რომ კითხულობთ და ვერ იგებთ რისი თქმა გინდოდათ. მოგსვლიათ ასე?).
რჩევები, რასაც სპეციალისტები გვაძლევენ:
ყოველ 1-2 საათში ერთხელ დაგეგმეთ მცირე შესვენებები. მე პირადად გირჩევდით ყოველ 45-50 წუთში ერთხელ გააკეთოთ 10-15 წუთიანი შესვენება, სადაც სრულიად სხვა საქმეზე გადაერთვებით (აი სწორედ აქ შეგიძლიათ ჩართოთ აქტიური ფიზიკური დასვენების ელემენტები). ასევე, შეგიძლიათ გამოიყენოთ ე.წ. „ტვინის დაცლის“ სავარჯიშო - საწოლის გვერდით იქონიეთ პასტა და ბლოკნოტი და თუ რაღაც აზრები, იდეები აგეკვიატათ და ვერ აჩერებთ ამაზე ფიქრს, გადაიტანეთ ფურცელზე. მარტივად ჟღერს, მაგრამ ძალიან ეფექტურია.
შეგრძნებების დასვენება

მუდმივი ხელოვნური განათება, განსაკუთრებით „თეთრი შუქი“, კომპიუტერის ეკრანის გამოსხივება, მუდმივი ხმები, რომელსაც შეიძლება გააზრებულად არ აქცევთ ყურადღებას, მაგრამ მოქმედებს თქვენი გრძნობის ორგანოებზე, უამრავი განსხვავებული ინტერაქცია განსხვავებულ ადამიანებთან დღის განმავლობაში, არა აქვს მნიშვნელობა პირისპირ არის თუ ზუმის პლატფორმით - იწვევს ჩვენი გრძნობის ორგანოების სუპერ-სტიმულაციას და გადატვირთვას. რა ვქნათ? დავიწყოთ ისეთი მარტივი ქმედებით, როგორიცაა დღის განმავლობაში რამდენიმე წუთით თვალების დახუჭვა, ასევე დღის ბოლოს ყველანაირი ელექტრო მოწყობილობის გამორთვით.
შემოქმედებითი დასვენება

ასეთი ტიპის დასვენება განსაკუთრებით საჭიროა მათთვის, ვინც მუშაობს პრობლემების გადაჭრაზე და ახალი იდეების გენერირებაზე. შემოქმედებითი დასვენება ახდენს ჩვენში იმ არაჩვეულებრივი უნარის გაცოცხლებას, რომელსაც რაიმეთი აღფრთოვანება ეწოდება. გაიხსენეთ ბოლოს როდის და რითი აღფრთოვანდით! მშვენიერი პეიზაჟი, ამომავალი ან ჩამავალი მზე, ბუნების მიერ ან ადამიანის ხელით შექმნილი სასწაული ქმნილებები, ხელოვნების ნიმუშები... ეცადეთ თქვენი სამუშაო სივრცე ისე გააფორმოთ, რომ ინსპირაციის მომცემი იყოს თქვენთვის, იქნება ეს ფერები, ილუსტრაციები, სხვადასხვა ფორმები თუ მასალა. შეუძლებელია ნაცრისფერი, უსახო გარემოცვა გქონდეთ და შეძლოთ შეინარჩუნოთ შემოქმედებითი პროცესისთვის მნიშვნელოვანი მოტივაცია.
თუ ზოგადად გიყვართ ადამიანებთან ურთიერთობა (არა აქვს მნიშვნელობა ინტროვერტი ხართ თუ ექსტროვერტი) მაგრამ ატყობთ საკუთარ თავს, რომ იძაბებით, გაღიზიანებთ ის, რომ თავაზიანობის წესები უნდა დაიცვათ და მუდმივად აკონტროლოთ საკუთარი ემოციები, ეს იმისი ნიშანია, რომ გესაჭიროებათ ემოციური დასვენება, რაც ნიშნავს, რომ გჭირდებათ სივრცე და დრო, სადაც შესაძლებლობა გექნებათ გამოხატოთ საკუთარი ემოციები, შეგრძნებები, რაც მოითხოვს თავისებურ გამბედაობას იყო აუთენტური, ის ვინც ხარ და ისეთი, როგორიც ხარ. ასე რომ, თუ გრძნობთ, რომ ემოციური დასვენება გჭირდებათ, მოძებნეთ ადამიანი, ვინც მზად იქნება მშვიდად მოგისმინოთ და მოგცეთ საშუალება გამოხატოთ, განიტვირთოთ თქვენი ემოციებისაგან. ამისათვის ყველაზე ეკოლოგიური გზა არის თერაპიულ სესიაზე ჩაწერა. თქვენს თერაპევტს ეცოდინება როგორ დაგეხმაროთ დაგროვილი ემოციებისაგან განთავისუფლებაში.
სოციალური დასვენება

თუ ემოციური დასვენება გჭირდებათ, დიდია ალბათობა იმისა, რომ სოციალური დასვენების დეფიციტიც გაქვთ. ეს გვემართება მაშინ, როცა ვერ ვახდენთ დიფერენციაციას იმ ურთიერთობებს შორის, რომლებიც ენერგიას გვაძლევენ ან გვართმევენ. იმისათვის, რომ სოციალური დასვენება მოიწყოთ, ეცადეთ შემოიკრიბოთ პოზიტიური და მხარდამჭერი ადამიანები.
და ბოლოს, სულიერი დასვენება

ეს არის უნარი ფიზიკურსა და მენტალურს მიღმა დაამყაროთ კავშირი და იგრძნოთ, რომ ხართ რაღაც უფრო დიდის, უფრო ძლიერის, ლამაზის, გონიერის, უსასრულოს ნაწილი. ამისათვის, ეცადეთ ჩაერთოთ საქმეში, რომელშიც მოხალისეობრივად იქნებით ჩართულები, სიკეთე გაუკეთეთ ვინმეს ან რამეს, და თქვენს ყოველდღიურ რიტუალებს დაამატეთ ლოცვა ან მედიტაცია.
როგორც ხედავთ, მხოლოდ ძილი საკმარისი არაა იმისთვის, რომ თავი დასვენებულად იგრძნოთ. ამიტომ, მიაყურადეთ საკუთარ თავს და სწორედ ის ფორმა აირჩიეთ დასვენების, რომელიც განსაკუთრებით გჭირდებათ.
გაითვალისწინეთ, რომ ქრონიკული დაღლილობა შესაძლებელია ჯანმრთელობის სხვადასხვა პრობლემებთანაც იყოს დაკავშირებული, ამიტომ აუცილებლად გაესინჯეთ ექიმს.
იხილეთ სლაიდები
Comments